รถยนต์กี่ปีต้องตรวจสภาพ? เช็กเกณฑ์อายุรถแต่ละประเภทก่อนต่อภาษี

รถยนต์ส่วนบุคคลทั้งรถเก๋ง รถตู้ และรถกระบะ ที่มีอายุครบ 7 ปีนับจากวันจดทะเบียนครั้งแรก ต้องนำไปตรวจสภาพทุกปีก่อนต่อภาษี ส่วนมอเตอร์ไซค์เริ่มที่ 5 ปี และตรวจล่วงหน้าได้ 3 เดือนก่อนภาษีหมดอายุ ใครกำลังมองหารถมือสองหรือเตรียมขายรถคันเก่า เกณฑ์อายุนี้คือจุดเริ่มที่ต้องรู้ และบน Talata คุณเทียบรถหลายคันจากผู้ขายหลายเจ้าได้ในที่เดียวก่อนตัดสินใจ

ทำไมรถถึงต้องตรวจสภาพก่อนต่อภาษี

การตรวจสภาพรถไม่ใช่แค่ขั้นตอนเอกสารก่อนต่อภาษี แต่เป็นการยืนยันว่ารถยังปลอดภัยพอจะวิ่งบนถนน กฎหมายตาม พ.ร.บ.รถยนต์ พ.ศ. 2522 กำหนดให้รถที่อายุถึงเกณฑ์ต้องผ่านการตรวจก่อน ถึงจะยื่นต่อภาษีประจำปีได้ เหตุผลตรงไปตรงมา รถที่ใช้มาหลายปีย่อมมีจุดสึกหรอ ทั้งเบรก ช่วงล่าง ระบบไฟ หรือค่าไอเสียที่เกินมาตรฐาน การตรวจประจำปีช่วยจับปัญหาเหล่านี้ก่อนจะลุกลามเป็นอุบัติเหตุ และถ้ารถไม่ผ่าน ก็ต่อภาษีไม่ได้จนกว่าจะแก้ให้เรียบร้อย

รถยนต์กี่ปีต้องตรวจสภาพ เช็กเกณฑ์อายุแต่ละประเภท

เกณฑ์หลักจำง่าย รถยนต์ส่วนบุคคลเริ่มตรวจเมื่ออายุครบ 7 ปี ส่วนมอเตอร์ไซค์เริ่มที่ 5 ปี โดยนับจากวันจดทะเบียนครั้งแรก ไม่ใช่วันที่ขับออกจากโชว์รูม ตารางด้านล่างสรุปตามประเภทรถที่คนถามบ่อย

รถเก๋งและรถตู้

รถเก๋งจัดเป็นรถยนต์นั่งส่วนบุคคลไม่เกิน 7 ที่นั่ง ส่วนรถตู้เป็นรถยนต์นั่งส่วนบุคคลเกิน 7 ที่นั่ง ทั้งสองแบบใช้เกณฑ์เดียวกันคือเริ่มตรวจสภาพเมื่ออายุครบ 7 ปี ไม่ว่าจะเป็นรถขนาดเล็กหรือใหญ่ก็นับเหมือนกัน

รถกระบะ

หลายคนเข้าใจว่ารถกระบะใช้เกณฑ์ต่างจากรถเก๋ง จริงๆ แล้วรถกระบะถูกจัดเป็นรถยนต์บรรทุกส่วนบุคคล และเริ่มตรวจสภาพที่อายุครบ 7 ปีเท่ากับรถเก๋ง จุดที่ต่างคือค่าตรวจอาจขยับตามน้ำหนักรถ ซึ่งดูได้ในหัวข้อค่าใช้จ่ายด้านล่าง

มอเตอร์ไซค์

มอเตอร์ไซค์เริ่มตรวจสภาพเร็วกว่ารถยนต์ คือเมื่ออายุครบ 5 ปีขึ้นไป นับจากวันจดทะเบียนครั้งแรกเช่นกัน เจ้าของมอเตอร์ไซค์ที่ซื้อมาใช้เกิน 5 ปีจึงต้องเผื่อขั้นตอนนี้ก่อนต่อภาษีทุกปี

วิธีนับอายุรถให้ถูกต้อง

จุดที่คนพลาดบ่อยคือนับอายุรถจากวันซื้อหรือวันออกรถ ที่ถูกต้องคือเริ่มนับจากวันจดทะเบียนครั้งแรกที่ระบุในเล่มทะเบียน ไปจนถึงวันครบกำหนดเสียภาษีประจำปี ถ้าถึงรอบภาษีไหนแล้วรถอายุครบ 7 ปีพอดี รอบนั้นต้องตรวจสภาพก่อนต่อภาษี

รถใหม่กี่ปีที่ยังไม่ต้องตรวจสภาพ

ถ้ารถยังไม่ถึงเกณฑ์ก็ไม่ต้องตรวจ รถยนต์ที่อายุน้อยกว่า 7 ปี และมอเตอร์ไซค์ที่อายุน้อยกว่า 5 ปี ยื่นต่อภาษีได้เลยโดยไม่ต้องผ่าน ตรอ. ยกตัวอย่างรถเก๋งที่จดทะเบียนปี พ.ศ. 2563 จะเริ่มต้องตรวจสภาพครั้งแรกตอนต่อภาษีของปี พ.ศ. 2570 ช่วงก่อนหน้านั้นจ่ายภาษีได้ตามปกติ คนที่เพิ่งออกรถคันแรกจึงยังไม่ต้องกังวลเรื่องนี้ในช่วงปีแรก

ตรวจสภาพรถได้ที่ไหน ตรอ. กับกรมการขนส่งทางบก

ตรวจได้สองที่หลัก คือสถานตรวจสภาพรถเอกชนที่เรียกกันว่า ตรอ. กับสำนักงานกรมการขนส่งทางบก ตรอ. มีสาขากระจายทั่ว ใกล้บ้าน คิวไม่ยาว เหมาะกับรถทั่วไปที่สภาพปกติ ส่วนกรมการขนส่งทางบกคิดค่าบริการถูกกว่าเล็กน้อย แต่สาขาน้อยกว่าและคิวมักนานกว่า

บางกรณีต้องไปตรวจที่กรมการขนส่งทางบกเท่านั้น ได้แก่ รถที่ขาดต่อภาษีเกิน 1 ปี รถที่ดัดแปลงสภาพหรือเปลี่ยนสี และรถที่เปลี่ยนเครื่องยนต์ เปลี่ยนเลขตัวถัง หรือมีเลขเครื่องเลือนราง เพราะต้องตรวจอย่างละเอียดมากกว่าปกติ ถ้ารถของคุณเข้าข่ายนี้ ให้ตรงไปที่กรมการขนส่งทางบกได้เลยจะไม่เสียเที่ยว

ค่าตรวจสภาพรถเท่าไร

ค่าตรวจสภาพไม่แพง และคิดตามประเภทกับน้ำหนักรถ โดยอัตราต่างกันเล็กน้อยระหว่างตรวจที่ ตรอ. เอกชนกับตรวจที่กรมการขนส่งทางบกโดยตรง

ที่ ตรอ. เอกชน ซึ่งคนส่วนใหญ่ใช้บริการ กรมการขนส่งทางบกกำหนดอัตราเป็นมาตรฐานเดียวกันทั่วประเทศ ดังนี้

• มอเตอร์ไซค์ คันละ 60 บาท
• รถยนต์น้ำหนักรถเปล่าไม่เกิน 2,000 กิโลกรัม คันละ 200 บาท
• รถยนต์น้ำหนักรถเปล่าเกิน 2,000 กิโลกรัม คันละ 300 บาท

ส่วนการตรวจที่สำนักงานกรมการขนส่งทางบกโดยตรง คิดค่าบริการอีกอัตราหนึ่ง คือ รถยนต์น้ำหนักรถเปล่าไม่เกิน 1,600 กิโลกรัม คันละ 150 บาท เกิน 1,600 กิโลกรัม คันละ 250 บาท และมอเตอร์ไซค์ 60 บาท

ขั้นตอนการตรวจสภาพและเอกสารที่ต้องเตรียม

เตรียมตัวก่อนไปไม่ยุ่งยาก แค่มีรถกับเล่มทะเบียนก็เริ่มได้

เอกสารที่ต้องเตรียม

• เล่มทะเบียนรถตัวจริงหรือสำเนา (เล่มสีฟ้าสำหรับรถยนต์ เล่มสีเขียวสำหรับมอเตอร์ไซค์)
• รถที่ติดตั้งแก๊ส ต้องมีหนังสือรับรองการตรวจและทดสอบถังแก๊สแนบไปด้วย

ขั้นตอนการตรวจ

ขับรถไปที่ ตรอ. หรือกรมการขนส่งทางบก ยื่นเล่มทะเบียนให้เจ้าหน้าที่ จากนั้นช่างจะตรวจระบบต่างๆ ของรถตามเกณฑ์ ใช้เวลาไม่นาน ถ้าผ่านจะได้ใบรับรองการตรวจสภาพมาใช้ยื่นต่อภาษีและต่อ พ.ร.บ. ต่อได้ทันที ถ้าไม่ผ่านก็นำรถไปแก้ไขจุดที่บกพร่องแล้วกลับมาตรวจใหม่

ตรวจสภาพรถ ตรวจอะไรบ้าง

การตรวจสภาพดูทั้งความถูกต้องของตัวรถและความปลอดภัยของระบบสำคัญ ครอบคลุมหลักๆ ดังนี้

• ความถูกต้องของทะเบียน หมายเลขตัวถัง และเครื่องยนต์ ว่าตรงกับที่จดทะเบียนไว้และไม่ได้ดัดแปลงผิดแบบ
• ระบบเบรก ระบบบังคับเลี้ยว และช่วงล่างที่รับน้ำหนัก
• ระบบไฟและโคมไฟ ทั้งทิศทางและความเข้มของแสง
• ค่าไอเสีย วัดก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์และไฮโดรคาร์บอนสำหรับรถเบนซิน ส่วนรถดีเซลวัดค่าควันดำ
• ระดับเสียงของเครื่องยนต์
• รถที่ติดแก๊สจะตรวจถังและระบบแก๊สเพิ่มเติม

รู้ไว้ก่อนว่าจุดไหนถูกตรวจบ้าง จะช่วยให้เช็กรถเบื้องต้นก่อนไป ลดโอกาสตรวจไม่ผ่านในจุดเล็กๆ อย่างไฟขาดหรือยางสึก

รถติดแก๊ส LPG/NGV ต้องตรวจอะไรเพิ่ม

รถที่ติดตั้งระบบแก๊ส LPG หรือ NGV มีขั้นตอนเพิ่มจากรถทั่วไป ต้องผ่านการตรวจและทดสอบถังแก๊สกับอุปกรณ์โดยผู้ตรวจที่กรมการขนส่งทางบกรับรอง แล้วนำหนังสือรับรองไปแนบตอนตรวจสภาพและต่อภาษี ตัวถังแก๊สเองก็มีอายุการใช้งานกำกับไว้ ถ้าถึงกำหนดต้องตรวจซ้ำเพื่อยืนยันว่ายังใช้ได้อย่างปลอดภัย เจ้าของรถติดแก๊สจึงควรเผื่อเวลาและเช็กวันหมดอายุของใบรับรองถังล่วงหน้า

ถ้าตรวจสภาพรถไม่ผ่าน ต้องทำอย่างไร

ถ้ารถไม่ผ่าน ตรอ. จะออกใบแจ้งผลระบุจุดที่ต้องแก้ ไม่ใช่เรื่องใหญ่ถ้ารีบจัดการ ให้นำรถไปซ่อมจุดที่บกพร่องแล้วกลับมาตรวจซ้ำที่ ตรอ. เดิมภายใน 15 วัน จะเสียค่าบริการเพียงครึ่งเดียวของรอบแรก แต่ถ้าเกิน 15 วัน หรือนำรถไปตรวจที่ ตรอ. แห่งอื่น ต้องจ่ายเต็มราคาใหม่ทั้งหมด จุดที่ไม่ผ่านบ่อยมักเป็นระบบไฟ เบรก หรือค่าไอเสีย ลองเช็กเบื้องต้นก่อนไปจะช่วยลดโอกาสต้องวิ่งกลับหลายรอบ

ทำไมต้องซื้อขายรถมือสองกับ Talata

เกณฑ์ตรวจสภาพ 7 ปีเป็นเส้นแบ่งที่คนซื้อรถมือสองเจอบ่อย เพราะรถช่วงอายุนี้คือกลุ่มที่หมุนเวียนในตลาดเยอะที่สุด บน Talata คุณดูประกาศรถมือสองจากผู้ขายหลายเจ้าได้ในที่เดียว กรองตามยี่ห้อ รุ่น ปีจดทะเบียน และราคา แล้วเทียบสภาพกับรายละเอียดของแต่ละคันก่อนตัดสินใจ ถ้ารถผ่านการตรวจสภาพมาแล้วก็เป็นข้อมูลช่วยยืนยันว่าพร้อมต่อภาษีและใช้งานได้จริง ติดต่อเจ้าของประกาศได้โดยตรงไม่ต้องผ่านคนกลาง

ฝั่งคนขาย ถ้ารถถึงเกณฑ์ตรวจสภาพแล้ว การพารถไปตรวจให้ผ่านก่อนลงขายช่วยให้ประกาศน่าเชื่อถือขึ้น และระบุข้อมูลได้ครบทั้งปีจดทะเบียน ผลตรวจ และสภาพเครื่อง คนซื้อเห็นข้อมูลชัดก็ตัดสินใจเร็วขึ้น ลองเทียบตัวเลือกและตรวจรายละเอียดให้รอบคอบทั้งสองฝั่งก่อนนัดเจอ ลงประกาศขายรถบน Talata ได้ฟรี เริ่มได้เลยเมื่อคุณพร้อมขาย

คำถามที่พบบ่อย

รถยนต์กี่ปีต้องตรวจสภาพ

รถยนต์ส่วนบุคคลทั้งรถเก๋ง รถตู้ และรถกระบะ ต้องตรวจสภาพเมื่ออายุครบ 7 ปีขึ้นไป นับจากวันจดทะเบียนครั้งแรก จากนั้นต้องตรวจทุกปีก่อนต่อภาษีประจำปี

นับอายุรถจากวันไหน

นับจากวันที่จดทะเบียนครั้งแรกในเล่มทะเบียน ไม่ใช่วันที่ออกรถจากโชว์รูมหรือวันที่ซื้อ นับไปจนถึงวันครบกำหนดเสียภาษีประจำปี ถ้าครบ 7 ปีในรอบภาษีไหน รอบนั้นต้องตรวจ

ตรวจสภาพรถล่วงหน้าได้กี่วันก่อนต่อภาษี

ตรวจล่วงหน้าได้ไม่เกิน 3 เดือนก่อนวันที่ภาษีหมดอายุ การตรวจเนิ่นๆ ช่วยให้มีเวลาแก้ไขถ้ารถไม่ผ่าน ไม่ต้องไปลุ้นในวันสุดท้าย

รถใหม่กี่ปีไม่ต้องตรวจสภาพ

รถยนต์ที่อายุน้อยกว่า 7 ปี และมอเตอร์ไซค์ที่อายุน้อยกว่า 5 ปี ยังไม่ต้องตรวจสภาพ ต่อภาษีได้เลย จะเริ่มตรวจครั้งแรกในรอบภาษีที่รถอายุครบเกณฑ์

ใบรับรองตรวจสภาพมีอายุกี่เดือน

ใบรับรองการตรวจสภาพมีอายุ 90 วัน หรือประมาณ 3 เดือน นับจากวันที่ออกใบรับรอง ควรนำไปต่อภาษีให้เสร็จภายในช่วงนี้ ถ้าเกินกำหนดต้องนำรถไปตรวจสภาพใหม่อีกครั้ง