แจ้งเปลี่ยนสีรถที่ขนส่ง ทำยังไง แจ้งภายในกี่วัน เตรียมเอกสารอะไร

เปลี่ยนสีรถแล้วต้องแจ้งกรมการขนส่งทางบกภายใน 7 วันนับจากวันที่เปลี่ยน ถ้าโทนสีต่างจากเดิมชัดเจน ไม่ว่าจะพ่นสีใหม่หรือแร็ปทั้งคัน เพราะสีจริงต้องตรงกับที่ระบุในเล่มทะเบียน ไม่แจ้งตามกำหนดมีโทษปรับ และเวลาจะขายหรือโอนรถจะติดขัดทันที ใครที่เปลี่ยนสีเพราะอยากขายต่อ การแจ้งให้เรียบร้อยคือด่านแรกก่อนลงประกาศบน Talata ซึ่งเป็นที่รวมประกาศซื้อขายรถให้ผู้ซื้อเข้ามาเทียบตัวเลือกและติดต่อเจ้าของได้โดยตรง
บทความนี้สรุปให้ครบตั้งแต่ว่าต้องแจ้งเมื่อไหร่ เตรียมเอกสารอะไร ขั้นตอนที่ขนส่งเป็นยังไง เสียเงินเท่าไหร่ ทั้งรถยนต์และมอเตอร์ไซค์ รวมถึงกรณีที่คนถามกันบ่อยอย่างรถติดไฟแนนซ์และการแจ้งแทนเจ้าของ
แจ้งเปลี่ยนสีรถคืออะไร ทำไมต้องแจ้งกรมการขนส่งทางบก
การแจ้งเปลี่ยนสีรถคือการไปบันทึกสีใหม่ของรถลงในเล่มทะเบียนให้ตรงกับความจริง หลังจากที่เจ้าของทำสีใหม่หรือแร็ปสีจนโทนเปลี่ยนไปจากเดิม ตามพระราชบัญญัติรถยนต์ พ.ศ. 2522 สีที่ปรากฏบนตัวรถต้องตรงกับข้อมูลในทะเบียน เมื่อเปลี่ยนสีแล้วจึงมีหน้าที่ต้องแจ้งนายทะเบียนเพื่ออัปเดตให้ถูกต้อง
หลายคนมองข้ามเรื่องนี้เพราะคิดว่าไม่สำคัญ หรือไม่อยากไปนั่งรอคิวที่ขนส่ง แต่จริง ๆ แล้วมันพันกับสามเรื่องที่ตามมาทีหลัง เรื่องแรกคือข้อกฎหมาย ถ้าสีไม่ตรงเล่มแล้วเจอตรวจ เจ้าของรถมีความผิดและถูกปรับได้ เรื่องที่สองคือการทำธุรกรรม เล่มทะเบียนเป็นเอกสารหลักตอนขายหรือโอนกรรมสิทธิ์ ถ้าข้อมูลสีไม่ตรงกับตัวรถ ผู้ซื้อหรือขนส่งจะไม่รับดำเนินการให้ เรื่องสุดท้ายคือประกัน เวลาเกิดเหตุแล้วสีรถในกรมธรรม์กับตัวจริงไม่ตรงกัน การเคลมอาจยุ่งยากหรือถูกปฏิเสธ
เปลี่ยนสีรถต้องแจ้งภายในกี่วัน
กฎหมายกำหนดชัดเจนว่าต้องแจ้งภายใน 7 วันนับจากวันที่เปลี่ยนสีรถ ตามมาตรา 13 ของพระราชบัญญัติรถยนต์ พ.ศ. 2522 ถ้าปล่อยเลยกำหนดแล้วถูกตรวจพบ เจ้าของรถถือว่ามีความผิดและมีโทษปรับไม่เกิน 2,000 บาท ตัวเลข 7 วันนี้จึงไม่ใช่คำแนะนำแบบทำก็ได้ไม่ทำก็ได้ แต่เป็นกรอบเวลาตามกฎหมายจริง ๆ
ข้อดีคือการแจ้งไม่ได้กินเวลาหลายวันอย่างที่กลัวกัน เมื่อเตรียมเอกสารครบและนำรถไปตรวจที่ขนส่ง เรื่องมักจบภายในวันเดียว สิ่งที่ต้องรีบคือการเริ่มดำเนินเรื่องให้ทันภายในกรอบ 7 วัน ไม่ใช่ตัวขั้นตอนที่ขนส่ง
เปลี่ยนสีรถแบบไหนต้องแจ้ง แบบไหนไม่ต้องแจ้ง
เส้นแบ่งอยู่ที่ว่าสีหลักของรถเปลี่ยนไปจากเดิมชัดเจนแค่ไหน หลักที่ใช้กันคือถ้าเปลี่ยนสีเกินประมาณ 30% ของพื้นที่ตัวถัง หรือโทนสีต่างจากที่จดทะเบียนไว้จนเห็นได้ชัด แบบนี้ต้องแจ้ง การพ่นสีใหม่ทั้งคันเข้าข่ายแน่นอน ส่วนการแร็ปสติกเกอร์หรือติดฟิล์มเปลี่ยนสีทั้งคันก็ต้องแจ้งเหมือนกัน เพราะกฎหมายดูที่ผลลัพธ์ว่าสีเปลี่ยน ไม่ได้ดูว่าเปลี่ยนด้วยวิธีไหน
ในทางกลับกัน ถ้าเป็นแค่สติกเกอร์แถบคาด ลวดลายตกแต่ง หรือข้อความเล็ก ๆ ที่ไม่ทำให้สีหลักของรถเปลี่ยน แบบนี้ไม่ต้องแจ้ง คนที่ชอบแต่งรถเบา ๆ อย่างติดลายสปอร์ตหรือสติกเกอร์ข้างประตูจึงไม่ต้องกังวล ตราบใดที่มองแล้วยังบอกได้ว่ารถสีอะไรเป็นหลัก จุดที่มักสับสนคือการแร็ปเปลี่ยนสีทั้งคัน หลายคนเข้าใจว่าแร็ปแกะออกได้เลยไม่นับ แต่ในมุมกฎหมายถือว่าสีเปลี่ยนแล้ว ต้องแจ้ง
แจ้งเปลี่ยนสีรถใช้เอกสารอะไรบ้าง
เอกสารหลักที่ต้องเตรียมไปมีไม่กี่อย่าง ได้แก่ เล่มทะเบียนรถตัวจริงหรือสำเนา สำเนาบัตรประชาชนของเจ้าของรถ และหลักฐานการเปลี่ยนสี เช่น ใบเสร็จหรือหนังสือรับรองจากอู่ที่ทำสีให้ บางขนส่งขอสำเนาทะเบียนบ้านของเจ้าของรถเพิ่ม และถ้ามีรูปถ่ายตัวรถก่อนกับหลังเปลี่ยนสีติดไปด้วยก็ช่วยให้เจ้าหน้าที่พิจารณาได้เร็วขึ้น
หลักฐานการเปลี่ยนสีเป็นตัวที่คนลืมบ่อยที่สุด เพราะมันไม่ใช่เอกสารที่ทุกคนเก็บไว้ ทางที่ดีตอนไปทำสีหรือแร็ปให้ขอใบเสร็จหรือหนังสือรับรองจากร้านมาเลย จะได้ไม่ต้องกลับไปตามทีหลัง
กรณีไม่มีใบเสร็จเปลี่ยนสีรถ ทำอย่างไร
ถ้าทำสีมานานแล้วหาใบเสร็จไม่เจอ หรือทำกับร้านที่ไม่ได้ออกใบเสร็จให้ ยังพอมีทางไป วิธีที่ใช้ได้คือขอหนังสือรับรองการทำสีจากอู่ที่ทำให้ ระบุรายละเอียดว่าเปลี่ยนเป็นสีอะไร ทำเมื่อไหร่ ให้เจ้าหน้าที่ใช้ประกอบการยื่นเรื่อง กรณีแบบนี้เจ้าหน้าที่อาจซักถามเพิ่มเพื่อยืนยันข้อมูลให้ครบถ้วน ขั้นตอนเลยอาจช้ากว่าคนที่มีใบเสร็จพร้อม การมีเอกสารยืนยันการทำสีที่ชัดเจนตั้งแต่แรกจึงช่วยให้เรื่องราบรื่นที่สุด
กรณีแจ้งแทน หรือไม่ใช่เจ้าของรถ
ถ้าคนที่ไปแจ้งไม่ใช่เจ้าของรถตามทะเบียน ต้องมีหนังสือมอบอำนาจจากเจ้าของ พร้อมสำเนาบัตรประชาชนของทั้งผู้มอบและผู้รับมอบอำนาจ เซ็นรับรองสำเนาถูกต้องให้เรียบร้อย จุดนี้สำคัญสำหรับคนที่ให้คนในครอบครัวหรืออู่ไปดำเนินเรื่องให้แทน เพราะถ้าเอกสารมอบอำนาจไม่ครบ เจ้าหน้าที่จะไม่รับเรื่อง ต้องเสียเที่ยวกลับไปเตรียมใหม่
ขั้นตอนแจ้งเปลี่ยนสีรถที่กรมการขนส่งทางบก

เมื่อเอกสารพร้อมแล้ว ขั้นตอนที่ขนส่งไล่ตามนี้
- นำรถที่เปลี่ยนสีแล้วไปที่สำนักงานขนส่งใกล้บ้าน พร้อมเอกสารทั้งหมด
- ยื่นคำขอแจ้งเปลี่ยนสีรถที่เคาน์เตอร์ แนบเอกสารให้ครบ
- นำรถเข้ารับการตรวจสภาพเพื่อให้เจ้าหน้าที่ยืนยันสีใหม่ของตัวรถ
- ชำระค่าธรรมเนียมตามที่เจ้าหน้าที่แจ้ง
- รับเล่มทะเบียนที่บันทึกสีใหม่เรียบร้อยแล้ว เป็นอันจบ
จุดที่หลายคนเข้าใจผิดคือขั้นตอนตรวจสภาพ การตรวจตอนแจ้งเปลี่ยนสีเป็นการยืนยันสีตัวรถกับข้อมูลที่ยื่น ไม่เหมือนการตรวจสภาพเพื่อต่อภาษีประจำปีที่ทำที่ ตรอ. ได้ การแจ้งเปลี่ยนสีต้องนำรถเข้าตรวจที่ขนส่งโดยตรงเท่านั้น
แจ้งเปลี่ยนสีรถออนไลน์ได้ไหม แจ้งที่ ตรอ. ได้หรือไม่
ตอบตรง ๆ ว่าตอนนี้ยังแจ้งเปลี่ยนสีรถผ่านออนไลน์แบบครบวงจรไม่ได้ เพราะขั้นตอนสำคัญคือการนำรถเข้าตรวจและให้เจ้าหน้าที่ยืนยันสีจริง ซึ่งต้องเห็นตัวรถ ระบบออนไลน์เลยแทนที่ส่วนนี้ไม่ได้ เจ้าของรถจึงต้องเดินทางไปที่ขนส่งเอง
ส่วนคำถามว่าแจ้งที่ ตรอ. ได้ไหม คำตอบคือ ตรอ. ทำเรื่องแจ้งเปลี่ยนสีให้จบในตัวเองไม่ได้ เพราะการยืนยันสีและบันทึกข้อมูลต้องทำโดยเจ้าหน้าที่ขนส่ง แต่ ตรอ. หลายแห่งมีบริการรับเป็นตัวแทนไปดำเนินเรื่องให้ โดยเจ้าของรถฝากรถกับเอกสารและหนังสือมอบอำนาจไว้ แล้วทางร้านเอาไปทำที่ขนส่งแทน ค่าบริการส่วนนี้แล้วแต่ร้านตกลง โดยทั่วไปอยู่ในหลักร้อยถึงหลักพันบาท เหมาะกับคนที่ไม่มีเวลาไปเข้าคิวเอง
ค่าธรรมเนียมแจ้งเปลี่ยนสีรถ เสียเท่าไหร่
ค่าใช้จ่ายในการแจ้งเปลี่ยนสีรถยนต์ไม่แพงอย่างที่หลายคนคิด รวมแล้วอยู่ที่ประมาณ 105 บาท แบ่งเป็นค่าธรรมเนียมการแจ้งเปลี่ยนสี 50 บาท ค่าตรวจสภาพรถ 50 บาท และค่าคำขอ 5 บาท จ่ายครั้งเดียวจบตอนไปดำเนินเรื่อง
ตัวเลขนี้เป็นเฉพาะค่าธรรมเนียมของขนส่ง ยังไม่รวมค่าทำสีหรือค่าแร็ปที่จ่ายให้อู่ไปแล้ว และถ้าใช้บริการให้ ตรอ. หรือคนอื่นไปแจ้งแทน ก็จะมีค่าบริการเพิ่มตามที่ตกลงกัน
แจ้งเปลี่ยนสีรถมอเตอร์ไซค์ ต้องทำยังไง เสียเท่าไหร่
มอเตอร์ไซค์ก็ต้องแจ้งเปลี่ยนสีเหมือนรถยนต์ ถ้าเปลี่ยนสีจนต่างจากที่จดทะเบียนไว้ กรอบเวลา 7 วันและหลักเกณฑ์เรื่องสีหลักใช้เหมือนกัน เอกสารก็คล้ายกันคือเล่มทะเบียน สำเนาบัตรประชาชนเจ้าของ และหลักฐานการเปลี่ยนสี นำรถไปแจ้งที่สำนักงานขนส่งเช่นเดียวกับรถยนต์
ต่างกันชัดที่ค่าใช้จ่าย เพราะแจ้งเปลี่ยนสีมอเตอร์ไซค์ถูกกว่ามาก รวมแล้วอยู่ที่ประมาณ 15 บาท เป็นค่าธรรมเนียมการแจ้ง 10 บาทและค่าคำขอ 5 บาท ใครที่แต่งรถมอเตอร์ไซค์แล้วเปลี่ยนสีถังหรือเฟรมจนโทนเปลี่ยน อย่าลืมแจ้งให้เรียบร้อย เพราะเวลาจะขายต่อในหมวดมอเตอร์ไซค์ ผู้ซื้อก็ดูว่าสีตรงเล่มไหมเหมือนกัน
รถติดไฟแนนซ์ แจ้งเปลี่ยนสีรถได้ไหม

รถที่ยังผ่อนไฟแนนซ์อยู่ก็แจ้งเปลี่ยนสีได้ แต่มีขั้นตอนเพิ่มเพราะเล่มทะเบียนตัวจริงอยู่กับบริษัทไฟแนนซ์ ต้องประสานกับไฟแนนซ์ก่อนไปดำเนินเรื่อง โดยทั่วไปมีสองทางให้เลือก
ทางแรกคือติดต่อไฟแนนซ์เพื่อขอยืมเล่มทะเบียนตัวจริงออกมาใช้ยื่นเรื่อง ซึ่งบางบริษัทให้วางเงินมัดจำหรือใช้เอกสารค้ำประกันไว้ พอแจ้งเปลี่ยนสีเสร็จก็นำเล่มไปคืน ทางที่สองคือใช้สำเนาทะเบียนรถยื่นแจ้งไปก่อน แล้วค่อยให้ไฟแนนซ์ปรับข้อมูลสีในเล่มตัวจริงทีหลัง ซึ่งวิธีนี้มักมีค่าดำเนินการเพิ่มจากไฟแนนซ์ จะเลือกทางไหนขึ้นอยู่กับเงื่อนไขของแต่ละบริษัทและความสะดวกของเจ้าของรถ
ถ้าไม่แจ้งเปลี่ยนสีรถ จะมีผลอะไรตามมา
ปล่อยไว้ไม่แจ้งมีผลตามมามากกว่าแค่เรื่องปรับ อย่างแรกคือผิดกฎหมาย ถ้าถูกตรวจพบว่าสีรถไม่ตรงเล่มและเลยกำหนด 7 วันมาแล้ว มีโทษปรับไม่เกิน 2,000 บาท อย่างที่สองกระทบตอนทำธุรกรรมกับรถโดยตรง เพราะสีตัวจริงต้องตรงกับเล่มทะเบียน ถ้าไม่ตรงแล้วจะขาย โอนกรรมสิทธิ์ หรือรีไฟแนนซ์ ก็ทำได้ยากทันที ผู้ซื้อหลายคนเห็นสีไม่ตรงเล่มก็ถอยตั้งแต่ยังไม่ทันคุยราคา อย่างที่สามคือเรื่องประกัน ถ้าสีในกรมธรรม์กับตัวรถไม่ตรงกัน เวลาเคลมอาจมีปัญหาหรือถูกปฏิเสธความคุ้มครอง
ก่อนตัดสินใจว่าจะแจ้งเมื่อไหร่ ลองเทียบดูว่าค่าธรรมเนียมหลักร้อยกับความยุ่งยากที่ตามมาทีหลังอันไหนคุ้มกว่ากัน โดยเฉพาะถ้ามีแผนจะขายหรือโอนรถ การเคลียร์เรื่องสีให้ตรงเล่มไว้ก่อนคือการปิดความเสี่ยงที่ง่ายที่สุด แล้วค่อยไปเทียบตัวเลือกและติดต่อกันในขั้นตอนซื้อขายจริง
เปลี่ยนสีรถแล้วอยากขายต่อ ทำไมต้องขายรถกับ Talata
สำหรับคนที่เปลี่ยนสีเพราะวางแผนจะขายรถต่อ พอแจ้งให้สีตรงเล่มเรียบร้อยแล้ว การลงประกาศบน Talata ช่วยให้เจอผู้ซื้อได้ง่ายขึ้น เพราะที่นี่รวมประกาศรถไว้ในที่เดียว ผู้ซื้อเข้ามากรองและเทียบตัวเลือกได้สะดวก และติดต่อเจ้าของประกาศได้โดยตรงไม่ผ่านคนกลาง รถที่แจ้งเปลี่ยนสีถูกต้องและระบุไว้ในประกาศชัดเจนย่อมดูน่าเชื่อถือกว่าในสายตาคนซื้อ
ฝั่งคนขายเองก็ลงประกาศได้ไม่ยาก ใส่รูปสีจริงของรถ ระบุว่าแจ้งเปลี่ยนสีเรียบร้อยแล้ว บอกรายละเอียดให้ครบ เท่านี้ก็ช่วยให้ผู้ซื้อมั่นใจและคุยกันต่อได้เร็วขึ้น ใครที่เคลียร์เรื่องเอกสารครบแล้วก็เริ่มลงประกาศขายรถบน Talata ได้เลยเมื่อพร้อม
คำถามที่พบบ่อย
เปลี่ยนสีรถต้องแจ้งภายในกี่วัน
ต้องแจ้งภายใน 7 วันนับจากวันที่เปลี่ยนสีรถ ตามพระราชบัญญัติรถยนต์ พ.ศ. 2522 ถ้าเลยกำหนดและถูกตรวจพบ มีโทษปรับไม่เกิน 2,000 บาท
เปลี่ยนสีรถแบบไหนต้องแจ้ง แบบไหนไม่ต้อง
ถ้าเปลี่ยนสีจนโทนหลักต่างจากเดิมชัดเจน หรือเปลี่ยนเกินราว 30% ของตัวถัง ทั้งการพ่นสีและแร็ปทั้งคันต้องแจ้ง แต่ถ้าเป็นแค่สติกเกอร์แถบคาดหรือลายตกแต่งที่ไม่ทำให้สีหลักเปลี่ยน ไม่ต้องแจ้ง
แจ้งเปลี่ยนสีรถออนไลน์ได้ไหม
ยังทำผ่านออนไลน์แบบครบวงจรไม่ได้ เพราะต้องนำรถเข้าตรวจและให้เจ้าหน้าที่ยืนยันสีจริงที่สำนักงานขนส่ง
แจ้งเปลี่ยนสีรถที่ ตรอ. ได้ไหม
ตรอ. ทำเรื่องให้จบในตัวเองไม่ได้ เพราะต้องบันทึกข้อมูลที่ขนส่ง แต่หลาย ตรอ. รับเป็นตัวแทนไปดำเนินเรื่องแทนได้ โดยมีค่าบริการตามที่ร้านตกลง
แจ้งเปลี่ยนสีรถมอเตอร์ไซค์ เสียเท่าไหร่
ค่าธรรมเนียมรวมประมาณ 15 บาท เป็นค่าธรรมเนียมการแจ้ง 10 บาทและค่าคำขอ 5 บาท ขั้นตอนและเอกสารคล้ายกับรถยนต์
รถติดไฟแนนซ์แจ้งเปลี่ยนสีได้ไหม
ได้ แต่ต้องประสานกับไฟแนนซ์ก่อน เพราะเล่มทะเบียนตัวจริงอยู่กับบริษัท จะขอยืมเล่มออกมายื่น หรือใช้สำเนายื่นก่อนแล้วให้ไฟแนนซ์แก้ข้อมูลในเล่มทีหลังก็ได้




