พ่วงข้างมอเตอร์ไซค์ถูกกฎหมายไหม จดทะเบียนรถพ่วงข้างยังไงตามเกณฑ์ใหม่ปี 2569

รถพ่วงข้างถูกกฎหมายแล้ว ถ้านำไปจดแก้ไขลักษณะรถและผ่านการตรวจสภาพ ตั้งแต่ 3 มิถุนายน 2569 กรมการขนส่งทางบกให้จดรถจักรยานยนต์พ่วงข้างเป็นรถ รย.12 เสียภาษีปีละ 150 บาท ด้านล่างสรุปขนาด อุปกรณ์ เอกสาร และขั้นตอนที่ขนส่ง สำหรับคนใช้พ่วงข้างทำมาหากินและคนที่หาซื้อขายรถพ่วงข้างมือสองบน Talata แพลตฟอร์มรวมประกาศซื้อขายออนไลน์ กฎและค่าธรรมเนียมอาจปรับได้ ก่อนไปควรเช็กกับขนส่งในพื้นที่อีกครั้ง
รถพ่วงข้างกับซาเล้ง คืออะไร ต่างกันไหม
รถพ่วงข้าง คือ รถจักรยานยนต์ที่ติดตั้งตัวพ่วงไว้ด้านข้างเพื่อบรรทุกของหรือคน โดยตัวพ่วงมีล้อของตัวเองและยึดติดกับโครงรถมอเตอร์ไซค์
ส่วน "ซาเล้ง" เป็นชื่อที่คนไทยเรียกรถแบบนี้กันติดปาก โดยเฉพาะพ่วงข้างที่ใช้ขนของ รับซื้อของเก่า หรือขายของตามตลาด ในทางกฎหมายไม่มีประเภทรถชื่อ "ซาเล้ง" แยกออกมา เวลาไปขนส่งจึงใช้คำว่ารถจักรยานยนต์พ่วงข้าง จะเป็นพ่วงขายกาแฟ พ่วงหลังคาไว้รับส่งลูก หรือพ่วงโล่งไว้ขนสินค้า ถ้าติดกับมอเตอร์ไซค์ก็ใช้เกณฑ์เดียวกันหมด
รถพ่วงข้างถูกกฎหมายไหม ตอนนี้จดทะเบียนได้หรือยัง
ถูกกฎหมาย ถ้ารถคันนั้นจดทะเบียนแก้ไขลักษณะรถเป็นพ่วงข้างแล้ว และสภาพรถผ่านเกณฑ์ที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด ที่ผ่านมารถพ่วงข้างหลายคันต่อพ่วงตามร้าน แล้วขี่ใช้งานทั้งที่เล่มยังเป็นมอเตอร์ไซค์ธรรมดา สภาพรถกับรายการในเล่มจึงไม่ตรงกัน
เกณฑ์ใหม่ของกรมการขนส่งทางบก 3 มิ.ย. 2569
กรมการขนส่งทางบกปรับแนวทางการจดทะเบียนรถจักรยานยนต์พ่วงข้างตามนโยบาย "รถเศรษฐกิจชุมชน" ที่กระทรวงคมนาคมมอบหมาย เพื่อให้รถที่คนใช้ทำมาหากิน เช่น รถพุ่มพวงและรถพ่วงข้าง เข้าสู่ระบบได้ถูกต้อง เกณฑ์หลักที่ประกาศไว้มีดังนี้
- ติดตั้งส่วนพ่วงไว้ทางด้านซ้ายของตัวรถ
- ยึดติดมั่นคงแข็งแรง ไม่บดบังทัศนวิสัยของคนขับ และไม่ทำให้เสียการทรงตัวหรือควบคุมรถยาก
- มีจุดยึดพ่วงที่มั่นคงและระบบห้ามล้อที่ชะลอหรือหยุดรถได้อย่างปลอดภัย
- มีไฟส่องสว่างและอุปกรณ์สะท้อนแสงให้รถคันอื่นมองเห็นได้ชัด โดยเฉพาะตอนกลางคืน
เจ้าของรถยื่นคำขอต่อนายทะเบียนและนำรถเข้าตรวจสภาพได้ตั้งแต่วันที่ประกาศ ต่อมาวันที่ 14 มิถุนายน 2569 รัฐบาลประกาศเชิญชวนเจ้าของรถพ่วงข้างให้นำรถเข้าจดทะเบียนอีกครั้ง พร้อมระบุขนาดและอุปกรณ์ที่ต้องมี
จดเป็นรถประเภทไหน รย.12 หมายถึงอะไร
รย.12 คือรหัสประเภทรถจักรยานยนต์ส่วนบุคคลตาม พ.ร.บ.รถยนต์ รถพ่วงข้างที่ผ่านการตรวจจะยังเป็นรถประเภทนี้เหมือนเดิม สิ่งที่เปลี่ยนคือนายทะเบียนบันทึกแก้ไขลักษณะรถในเล่มเป็น "รถจักรยานยนต์พ่วงข้าง" และคิดภาษีตามอัตราของพ่วงข้าง
ขนาดรถพ่วงข้างที่จดทะเบียนได้
ขนาดเป็นจุดที่ต้องเช็กก่อนเรื่องอื่น เพราะร้านต่อพ่วงแต่ละร้านทำไม่เหมือนกัน ตัวเลขที่รัฐบาลประกาศเมื่อ 14 มิถุนายน 2569 มีดังนี้
| รายการ | เกณฑ์ |
|---|---|
| ตำแหน่งติดตั้ง | ด้านซ้ายของรถเท่านั้น |
| ความกว้างของตัวพ่วง | ไม่เกิน 1.10 เมตร |
| ความกว้างรวมตัวรถและพ่วง | ไม่เกิน 1.50 เมตร |
| ความยาวของตัวพ่วง | ไม่เกิน 1.75 เมตร |
| ความสูงของตัวพ่วง | ไม่เกิน 2 เมตร |
ถ้ากำลังจะสั่งร้านต่อพ่วงใหม่ ให้บอกร้านตั้งแต่แรกว่าจะเอาไปจดทะเบียน และขอให้ทำตามขนาดนี้ จะได้ไม่ต้องรื้อแก้ทีหลัง ส่วนคันที่ทำไว้แล้ว ลองวัดความกว้างรวมจากขอบล้อพ่วงถึงแฮนด์อีกฝั่งก่อนไปขนส่ง เพราะพ่วงหลังคาหรือพ่วงขายของที่ทำกระบะกว้างมีโอกาสเกินตรงนี้
อุปกรณ์ความปลอดภัยที่รถพ่วงข้างต้องมี
ตามข่าวของกรมการขนส่งทางบก รถพ่วงข้างต้องมีจุดยึดพ่วงที่มั่นคง ระบบห้ามล้อ ไฟส่องสว่าง และอุปกรณ์สะท้อนแสง ส่วนประกาศของรัฐบาลลงรายละเอียดอุปกรณ์ที่ต้องติดตั้งไว้ดังนี้
- ไฟหน้าที่ตัวพ่วง สีขาวหรือสีเหลือง
- แผ่นสะท้อนแสง และอุปกรณ์สะท้อนแสงสีแดงบริเวณด้านท้าย
- ไฟท้ายและไฟเบรกสีแดงที่ส่องไปด้านหลัง
- ป้ายสะท้อนแสงคำว่า "รถพ่วงข้าง" ที่ด้านท้าย พื้นสีขาวหรือสีเหลือง ตัวอักษรสีดำ
ระบบเบรกต้องหยุดรถได้จริงตอนบรรทุกของเต็ม เพราะน้ำหนักพ่วงทำให้ระยะเบรกยาวกว่ามอเตอร์ไซค์เปล่า ติดอุปกรณ์ให้ครบตามรายการนี้ก่อนไปขนส่ง จะได้ไม่ต้องกลับมาแก้แล้วไปตรวจซ้ำ
ขั้นตอนจดทะเบียนรถพ่วงข้างที่สำนักงานขนส่ง

การจดทะเบียนรถพ่วงข้างไม่ได้ออกทะเบียนรถคันใหม่ แต่เป็นการแก้ไขลักษณะรถในเล่มเดิมให้ตรงกับสภาพจริง ลำดับที่ต้องทำมีดังนี้
- เตรียมรถให้ได้ขนาดและมีอุปกรณ์ครบตามเกณฑ์ก่อน
- ขับรถพ่วงข้างไปที่สำนักงานขนส่งที่รถคันนั้นจดทะเบียนอยู่ แล้วยื่นคำขอเปลี่ยนแปลงลักษณะรถต่อนายทะเบียนพร้อมเอกสาร
- ชำระค่าธรรมเนียม แล้วนำรถเข้าตรวจสภาพ เจ้าหน้าที่ตรวจโครงสร้าง ความแข็งแรงของจุดยึด ขนาด ระบบเบรก และไฟ
- เมื่อผ่าน นายทะเบียนบันทึกแก้ไขลักษณะรถในเล่มเป็นรถจักรยานยนต์พ่วงข้าง
- ชำระภาษีตามอัตราของรถพ่วงข้าง แล้วรับเล่มทะเบียนคืน
ปกติจะตรวจสภาพที่สำนักงานขนส่งเลย แต่ พ.ร.บ.รถยนต์ มาตรา 14 ให้อำนาจนายทะเบียนสั่งให้ไปตรวจที่สถานตรวจสภาพรถเอกชน (ตรอ.) ที่ได้รับอนุญาตแทนก็ได้ คู่มือของสำนักงานขนส่งระบุเวลาดำเนินการไว้ราว 30–40 นาที ไม่รวมเวลารอคิว และรถต้องไม่ค้างภาษีหรือถูกอายัด
อย่าขี่มอเตอร์ไซค์เปล่าไปถามที่ขนส่งก่อน เพราะเจ้าหน้าที่ต้องตรวจรถในสภาพที่ติดพ่วงแล้ว ถ้าอยู่ไกลและไม่แน่ใจ โทรถามสายด่วน 1584 ก่อนออกจากบ้านจะประหยัดเวลาได้มาก
เอกสารจดทะเบียนพ่วงข้างที่ต้องเตรียม
คู่มือ "การเปลี่ยนแปลงสาระสำคัญของรถ" ของสำนักงานขนส่งระบุเอกสารหลักไว้ดังนี้
- เล่มทะเบียนรถตัวจริง หรือที่หลายคนเรียกว่าเล่มเขียว
- บัตรประชาชนตัวจริงของผู้ครอบครองรถ
- แบบคำขอแก้ไขเพิ่มเติมรายการในทะเบียนรถ กรอกที่สำนักงานขนส่ง
- หนังสือมอบอำนาจพร้อมสำเนาบัตรประชาชนของผู้มอบ ถ้าให้คนอื่นไปทำแทน
บางกรณีเจ้าหน้าที่อาจขอเอกสารเพิ่ม เช่น ใบเสร็จค่าทำหรือค่าซื้อตัวพ่วง และหนังสือรับรองความมั่นคงแข็งแรงจากวิศวกร ถ้าการต่อเติมกระทบโครงสร้างรถ เก็บใบเสร็จจากร้านต่อพ่วงไว้ด้วยจะสะดวกขึ้น
รถยังผ่อนไม่หมด จดพ่วงข้างได้ไหม
รถที่ยังผ่อนกับไฟแนนซ์มีสองชื่อในเล่ม คือ "ผู้ถือกรรมสิทธิ์" ซึ่งเป็นบริษัทไฟแนนซ์ และ "ผู้ครอบครอง" ซึ่งเป็นคนผ่อน เล่มตัวจริงจะอยู่ที่ไฟแนนซ์ ถ้าจะแก้ไขลักษณะรถจึงต้องติดต่อไฟแนนซ์ก่อน เพื่อขอเล่มและหนังสือยินยอมหรือหนังสือมอบอำนาจจากผู้ถือกรรมสิทธิ์ ควรถามไฟแนนซ์ด้วยว่าการต่อเติมกระทบสัญญาหรือประกันที่ทำผ่านไฟแนนซ์หรือไม่
ค่าใช้จ่ายและภาษีรถพ่วงข้างต่อปี
หลังจดทะเบียนแล้ว รถจักรยานยนต์พ่วงข้างเสียภาษีประจำปี 150 บาท ตามที่กรมการขนส่งทางบกประกาศเมื่อ 3 มิถุนายน 2569 สื่อที่รายงานข่าวนี้แยกเป็นภาษีตัวรถ 100 บาทกับส่วนพ่วง 50 บาท
ค่าธรรมเนียมวันที่ไปจด ตามคู่มือของสำนักงานขนส่ง มีดังนี้
| รายการ | ค่าธรรมเนียม |
|---|---|
| ค่าคำขอ | 5 บาท |
| ค่าแก้ไขรายการ (รถจักรยานยนต์) | 10 บาท |
| ค่าตรวจสภาพ | 50 บาท |
รวมแล้วประมาณ 65 บาท ไม่นับภาษีประจำปี ส่วน พ.ร.บ. ยังต้องทำทุกปีเหมือนรถจักรยานยนต์ทั่วไป เพราะต่อภาษีไม่ได้ถ้าไม่มี พ.ร.บ.
ถ้าต้องจ้างร้านแก้พ่วงให้ได้ขนาด หรือเพิ่มไฟและเบรก ให้นับเป็นต้นทุนก้อนแรกด้วย คันที่ทำมาถูกขนาดตั้งแต่ต้นจะจบที่ค่าธรรมเนียมกับภาษีเท่านั้น
ไม่จดทะเบียนพ่วงข้าง มีโทษอะไร พ.ร.บ.คุ้มครองไหม
พ.ร.บ.รถยนต์ พ.ศ. 2522 มาตรา 14 ห้ามเปลี่ยนแปลงตัวรถหรือส่วนใดของรถให้ผิดไปจากรายการที่จดทะเบียนแล้วนำมาใช้ เว้นแต่เจ้าของรถนำรถไปให้นายทะเบียนตรวจสภาพก่อน รถที่ต่อพ่วงข้างแต่เล่มยังเป็นมอเตอร์ไซค์ธรรมดาจึงเข้าข่ายนี้
ตามมาตรา 60 เป็นความผิดทางพินัย ต้องชำระค่าปรับเป็นพินัยไม่เกิน 2,000 บาท ถ้านายทะเบียนเห็นว่ารถอาจก่ออันตราย ก็สั่งให้แก้ไขก่อนนำมาใช้ได้ด้วย
ความเสี่ยงที่หนักกว่าค่าปรับคือเรื่องประกัน ประกันภาคสมัครใจส่วนใหญ่กำหนดให้แจ้งบริษัทเมื่อมีการดัดแปลงรถ ถ้าเกิดอุบัติเหตุแล้วไม่ได้แจ้ง อาจมีปัญหาตอนเคลม เงื่อนไขนี้ต่างกันไปตามกรมธรรม์แต่ละฉบับ
ส่วน พ.ร.บ.คุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถ ควรถามบริษัทประกันให้ชัดว่ากรณีรถต่อพ่วงที่ยังไม่ได้แก้ไขในเล่ม ค่าเสียหายเบื้องต้นยังจ่ายตามปกติหรือไม่ วิธีที่ตัดปัญหาได้ทั้งหมดคือจดแก้ไขลักษณะรถให้เรียบร้อย แล้วแจ้งบริษัทประกันว่ารถติดพ่วงข้าง
ซื้อหรือขายรถพ่วงข้างมือสอง ต้องเช็กอะไรในเล่ม
คนซื้อรถพ่วงข้างมือสองควรเปิดเล่มทะเบียนดูก่อนคุยราคา หน้ารายการจดทะเบียนควรระบุลักษณะรถว่า "รถจักรยานยนต์พ่วงข้าง" หรือมีบันทึกการแก้ไขลักษณะรถจากนายทะเบียน ถ้าในเล่มยังเป็นมอเตอร์ไซค์ธรรมดา ทางที่ดีคือคุยให้ผู้ขายไปจดแก้ไขให้เรียบร้อยก่อนโอน ถ้าตกลงรับไปจดเอง ให้เผื่อค่าแก้พ่วงให้ได้ขนาดแล้วเอาต้นทุนตรงนี้มาคุยต่อราคา
จุดอื่นที่ควรเช็กคือ
- ภาษีประจำปีไม่ขาด และ พ.ร.บ. ยังไม่หมดอายุ
- ชื่อผู้ครอบครองในเล่มตรงกับคนขาย และรถไม่ติดไฟแนนซ์
- จุดยึดพ่วงไม่ผุ ไม่มีรอยเชื่อมแตก ล้อพ่วงไม่คลอน
- ไฟหน้า ไฟท้าย ไฟเบรก และแผ่นสะท้อนแสงยังใช้ได้
ฝั่งคนขาย ประกาศที่บอกสถานะการจดทะเบียนชัดเจนจะได้คำถามน้อยลงและปิดการขายเร็วกว่า ควรถ่ายรูปตัวพ่วงหลายมุม ถ่ายหน้าเล่มที่แสดงลักษณะรถ (ปิดเลขทะเบียนและข้อมูลส่วนตัว) แล้วระบุยี่ห้อและรุ่นรถ ขนาดพ่วง มีหลังคาหรือไม่ และใช้งานแบบไหนมา เมื่อตกลงกันได้แล้ว ทำสัญญาซื้อขายและไปโอนที่ขนส่งให้เรียบร้อย ไม่ควรปล่อยรถไปทั้งที่ชื่อในเล่มยังเป็นของเรา
ก่อนจ่ายเงินหรือรับเงิน ตรวจรายละเอียดในเล่มกับสภาพรถจริงให้ตรงกัน และเทียบหลายคันก่อนตัดสินใจ ถ้าเจอคันที่ใช่ เริ่มทักเจ้าของประกาศผ่าน Talata ได้เลย
ซื้อหรือขายรถพ่วงข้าง กับ Talata ดียังไง?
ฝั่งคนซื้อ Talata รวมประกาศรถมอเตอร์ไซค์มือสองไว้ที่เดียว ค้นหาตามงบหรือพื้นที่ เทียบรูปและราคาได้หลายคัน แล้วถามเจ้าของประกาศได้โดยตรงว่าคันนั้นจดเป็นพ่วงข้างในเล่มแล้วหรือยัง ไม่ต้องไล่ดูโพสต์ทีละกลุ่ม
ฝั่งคนขาย ลงประกาศได้ไม่ยาก ใส่รูป ขนาดพ่วง อุปกรณ์ และสถานะการจดทะเบียนให้ครบ คนที่ตั้งใจซื้อจะตัดสินใจได้เร็วขึ้น พร้อมเมื่อไหร่ก็เริ่มได้เลยบน Talata

คำถามที่พบบ่อย
ติดพ่วงข้างไว้แล้ว ต้องไปจดทะเบียนใหม่ไหม
ต้องไปแก้ไขลักษณะรถในเล่มเป็นรถจักรยานยนต์พ่วงข้าง ไม่ใช่จดทะเบียนรถคันใหม่ ขั้นตอนคือยื่นคำขอที่สำนักงานขนส่งและนำรถเข้าตรวจสภาพ ผ่านแล้วนายทะเบียนจะบันทึกในเล่มเดิมให้
รถพ่วงข้างต่อภาษีได้ไหม เสียเท่าไหร่
ต่อภาษีได้ตามปกติเมื่อจดแก้ไขลักษณะรถแล้ว ภาษีรถจักรยานยนต์พ่วงข้างอยู่ที่ปีละ 150 บาทตามประกาศกรมการขนส่งทางบกเดือนมิถุนายน 2569 ต้องมี พ.ร.บ. ที่ยังไม่หมดอายุก่อนต่อภาษีทุกครั้ง
รถพ่วงข้างต่อ พ.ร.บ. ได้ไหม
ได้ รถพ่วงข้างยังเป็นรถจักรยานยนต์ประเภท รย.12 จึงต้องทำ พ.ร.บ. ทุกปีเหมือนมอเตอร์ไซค์ทั่วไป ควรแจ้งบริษัทประกันว่ารถติดพ่วงข้าง เพื่อให้ข้อมูลในกรมธรรม์ตรงกับสภาพรถ และถามอัตราเบี้ยของรถคันนั้นไปพร้อมกัน
สกูตเตอร์อย่าง Scoopy หรือ Giorno ติดพ่วงข้างแล้วจดได้ไหม
ประกาศของกรมการขนส่งทางบกและรัฐบาลในปี 2569 ไม่ได้ระบุรุ่นรถหรือขนาดเครื่องยนต์ แต่รถต้องผ่านการตรวจเรื่องความมั่นคงของจุดยึด การทรงตัว และระบบเบรก สกูตเตอร์ล้อเล็กเครื่องเล็กอาจรับน้ำหนักพ่วงได้จำกัด ควรให้ร้านประเมินโครงรถก่อนต่อ และถามขนส่งในพื้นที่ก่อนลงมือทำ
ติดพ่วงข้างด้านขวาได้ไหม
ไม่ได้ เกณฑ์กำหนดให้ติดตั้งส่วนพ่วงไว้ทางด้านซ้ายของตัวรถเท่านั้น พ่วงที่ติดด้านขวาจะไม่ผ่านการตรวจสภาพและจดทะเบียนไม่ได้
จดพ่วงข้างแล้ว ต้องเปลี่ยนป้ายทะเบียนไหม
ตามขั้นตอนที่ประกาศ การจดพ่วงข้างเป็นการแก้ไขลักษณะรถในเล่มเดิม ไม่ใช่การจดทะเบียนรถคันใหม่ จึงไม่มีขั้นตอนออกเลขทะเบียนใหม่ ส่วนป้ายที่ต้องติดเพิ่มคือป้ายสะท้อนแสงคำว่า "รถพ่วงข้าง" ด้านท้าย
ซื้อรถพ่วงข้างมือสองที่ยังไม่ได้จด โอนได้ไหม
ปลอดภัยที่สุดคือให้ผู้ขายจดแก้ไขลักษณะรถให้ตรงก่อนโอน เพราะการใช้รถที่สภาพไม่ตรงกับเล่มผิด พ.ร.บ.รถยนต์ มาตรา 14 ถ้าจะรับโอนก่อน ให้ถามขนส่งที่รถจดทะเบียนอยู่ว่ารับโอนรถสภาพนี้ได้หรือไม่ แล้วเผื่องบค่าแก้พ่วงและค่าธรรมเนียมไว้ก่อนตกลงราคา
ซาเล้งกับรถพ่วงข้าง ต่างกันไหม
ไม่ต่างกัน ซาเล้งเป็นคำเรียกรถพ่วงข้างแบบชาวบ้าน ส่วนในเล่มทะเบียนใช้คำว่ารถจักรยานยนต์พ่วงข้าง ทั้งสองแบบต้องจดแก้ไขลักษณะรถและผ่านเกณฑ์เดียวกัน




